PREVENTIE MANIFEST – oproep voor een krachtiger en breder preventiebeleid

Naar aanleiding van de Preventiereis in juni 2022 is gekomen tot een Manifest met de oproep dat verbreding en verdieping van het huidige preventieakkoord hard nodig is. Preventiebeleid kan alleen blijvend succes boeken als het onderdeel is van een groter, individu-overstijgend en samenhangend geheel, dat zich ver buiten de gezondheidszorg uitstrekt over diverse aangrenzende terreinen van overheidsbeleid.

 

Lees hier het volledige Manifest:

Preventie Manifest 2022

De belangrijkste verdienste van het eerste preventieakkoord is dat het tot stand kwam. Nu de voortzetting ervan al werd aangekondigd in het recente coalitieakkoord en inmiddels opnieuw een staatssecretaris op VWS met deze taak is belast, is de conclusie gerechtvaardigd dat preventie als beleidsthema een kansrijke plek heeft veroverd. Het streven moet nu zijn om die positie veilig te stellen als zich (over ruim twee jaar alweer) een volgend moment van afrekening aandient. Daarvoor is goede samenwerking tussen alle betrokken partijen vanuit een zo breed mogelijk gedragen, gezamenlijk perspectief essentieel.

Een groot aantal van deze partijen heeft de overtuiging dat verbreding en verdieping van het preventieakkoord in ieder geval ruimte zou moeten bieden aan de twee onderstaande ambities.

In de eerste plaats hebben de actiepunten van het eerste akkoord – roken, problematisch drinken van alcohol en obesitas (uitgesplitst naar voeding en lichaamsbeweging) – niets aan urgentie verloren. De vooruitgang varieert, maar voor elk van hen geldt dat aanscherping mogelijk en wenselijk is. Dat doet recht aan de vele met zoveel moeite tot stand gekomen publiek-private overlegcircuits die het voortzetten meer dan waard zijn, en kan de staatssecretaris helpen bij het behalen van een aantal concrete resultaten op korte termijn. Bovendien is er in de tussentijd additionele kennis beschikbaar gekomen, bijvoorbeeld over het positieve effect van goede voeding en beweging, die een harde onderbouwing van het preventierendement mogelijk maakt en verdere prioritering rechtvaardigt. De expliciete verwijzing naar de drie bovenstaande actiepunten in het coalitieakkoord, mede in hun relatie tot het uitdagende streven naar een Gezonde Generatie per 2040, bevestigt de politieke steun voor dit onderdeel; de VWS ambities voor 2040 (vijf jaar langer gezond leven, 30% minder gezondheidsverschillen tussen mensen met een hoge en lage sociaaleconomische status), en de vier daaronder liggende missies (leefstijl en leefomgeving, zorg op de juiste plek, mensen met chronische ziekten, mensen met dementie) sluiten er nauw bij aan. Het nieuw toe te voegen, urgente actiepunt van de mentale gezondheid vergt een snelle introductie, in zorgvuldige aansluiting bij het vele wat al bestaat. Een gezond en betekenisvol leven vraagt om meer ondersteuning dan de al snel over-gemedicaliseerde zorg kan bieden.

In de tweede plaats is in de afgelopen jaren de overtuiging gegroeid dat preventie alleen maar blijvend succes kan boeken als het onderdeel is van een groter, individu-overstijgend en samenhangend geheel, dat zich ver buiten de gezondheidszorg uitstrekt over diverse aangrenzende terreinen van overheidsbeleid. Het zal dus zaak zijn om met kracht te bevorderen dat deze samenhang herkend en de relevantie ervan erkend wordt door de aldaar actieve bewindspersonen en hun ministeries. Dat geldt het sterkst voor kinderopvang en onderwijs: tijdens de eerste duizend dagen van het leven is preventie op zijn effectiefst, en de ‘rijke schooldag’ biedt nieuwe, niet te negeren kansen voor voeding en voor spel en beweging. Maar het geldt ook voor armoedebeleid (in het bijzonder rond de schuldsanering), voor woningbouw en ruimtelijk beleid (in het bevorderen van een  leefomgeving die uitnodigt tot buitenspelen, sporten en bewegen) en voor sociale zaken en werkgelegenheid (met evidente en dringende kansen tussen werkgever en werknemer die onderbenut blijven). Het Deense voorbeeld van integrale ondersteuning vanuit één enkel (plaatselijk) loket kan ook in Nederland helpen om preventie voor alle burgers in volle breedte en samenhang tot zijn recht te laten komen – zoals we trouwens ook veel kunnen leren van het Deense onderlinge maatschappelijk vertrouwen en de daarbij behorende bereidheid om brede afspraken te maken en te honoreren.

Naast deze twee hoofdinvalshoeken wordt het ook hoog tijd om de al zo vaak besproken kennisinfrastructuur aan een goede implementatie te helpen: lokaal al naar gelang de gemeente dat wenst als uitvoerder van preventiebeleid, nationaal om veilig te stellen dat relevante praktijkervaring digitaal gedeeld kan worden. Wij zien de huisarts als een belangrijke partner binnen de zorg voor de implementatie van preventie vanwege zijn laagdrempelige toegang tot relevante populaties en de meest kwetsbare groepen in onze samenleving in het bijzonder.

Pilots en experimenten kunnen daarbij behulpzaam zijn; zo ook ten behoeve van interessante alternatieve inrichtingsideeën rond de gezondheidszorg, zoals de ‘kavel’ financieringsfilosofie en het centraal stellen van (positieve) gezondheid en leefstijl als handelingsperspectief voor zorgverleners. Van alle kennis en daadkracht die beschikbaar is binnen de doelgroepen zelf, van jong tot oud, kan ook aanzienlijk meer geprofiteerd worden.

Een zichtbaar en energiek platform van waaruit preventie ondersteund en mede uitgevoerd wordt (inclusief de initiatiefgroep preventie) zal ten slotte ook de komende jaren niet gemist kunnen worden, om – vooral jong – Nederland de kansen te bieden waar het recht op heeft.

 

Het Manifest wordt ondertekend door en aangeboden namens de volgende organisaties en personen:

  • Alles is Gezondheid & Instituut Positieve Gezondheid; Karen van Ruiten, Directeur
  • Assendelft, Pim; Hoogleraar Preventie, Radboud UMC
  • Branchevereniging Spelen&Bewegen; Michiel van Campen, Voorzitter
  • Coenen, Ton; Algemeen directeur GGD GHOR Nederland
  • Dock; René Verkuijlen, Bestuurder
  • @ease; Paul van der Velpen, Voorzitter
  • Federatie voor Gezondheid; Thomas Plochg, Directeur
  • Gemeente Ede; Leon Meijer, Wethouder
  • Health~Holland (Topsector Life Sciences & Health);Nico van Meeteren, Executive Director and Secretary General, Health~Holland, The Hague, Professor, Dept. Anesthesiology, Erasmus Medical Center, Rotterdam
  • Hersenstichting; Merel Heimens Visser, Directeur Bestuurder
  • Hecht, Dennis Christmas, Algemeen Directeur
  • JOGG; Marjon Bachra, Directeur Bestuurder
  • de Kleijn, Miriam; Adviseur Gezondheidsvraagstukken, PinK-FOX
  • LIFESTYLE4HEALTH, TNO; Hanneke Molema, Managementteam
  • Longfonds, Michael Rutgers, Bestuurder, Algemeen Directeur
  • Maastricht UMC+; Helen Mertens, Voorzitter
  • MIND; Marjan ter Avest, Voorzitter
  • MIND Us; Frederieke Vriends, Directeur
  • Nierstichting; Tom Oostrom, Directeur
  • NL Actief; Patrick Rijnbeek, Directeur
  • Noaber; Carl Verheijen, Directeur Kennis en Innovatie
  • NOC*NSF; Erik Lenselink, Manager Corporate Affairs
  • One Planet Research Center (Radboud University & Radboud UMC); Thea van Kemenade, Director of Health
  • Pharos; Patricia Heijdenrijk, Directeur
  • PO Raad; Freddy Weima, Voorzitter
  • Raad voor Volksgezondheid & Samenleving (RVS); Jet Bussemaker, Voorzitter
  • Samenwerkende Gezondheidsfondsen; Mark Monsma, Directeur
  • van Schayck, Onno; Professor of Preventive Medicine, Maastricht University
  • Sociaal Werk; Lex Staal, Directeur-Bestuurder
  • Trimbos; Bert van der Hoek, Voorzitter
  • Vereniging Arts en Leefstijl; Iris de Vries, Voorzitter
  • Verslavingskunde Nederland; Robert van de Graaf, Verslavingsarts
  • VNO-NCW, MKB Nederland; Anthony Stigter, Secretaris Gezondheidszorg
  • 113 Zelfmoordpreventie; Monique Kavelaars, Raad van Bestuur
  • Ziekenhuis Gelderse Vallei; Marjolein de Jong, Voorzitter

PREVENTIEREIS – van zorg naar gezondheid

Het belang van meer aandacht voor gezondheid en preventie wordt steeds meer erkend. Ook politiek Den Haag is er steeds meer van doordrongen dat het een prominente plek moet innemen binnen het zorgstelsel en de samenleving als geheel. Alleen door daadwerkelijk te investeren in preventie en leefstijl kan de omslag van nazorg naar voorzorg worden gemaakt. Een omslag die nodig is om een duurzame zorgsector te garanderen, en gezondheidsverschillen te minimaliseren.
Met de Preventiereis draagt Coincide bij aan deze beweging door de trekkers te verbinden en kennisdeling te faciliteren. Het is een platform voor dialoog en inspiratie over hoe gezondheid en preventie dieper ingebed kunnen worden in alle facetten van onze samenleving. Mensen op sleutelposities die vanuit hun rol het belang van gezondheid kunnen vertalen naar beleid en handelen, zijn uitgenodigd voor deze driedaagse studiereis.

Preventiereis 2022 – Kopenhagen

Van 1 t/m 3 juni 2022 brengt de Preventiereis ons naar Kopenhagen: het hoofdkwartier van het wereldwijde Healthy Cities Network en een stad met enorme ambities en een tal aan inspirerende initiatieven op gebied van gezondheid en preventie. Het programma bestaat uit een kennismaking met het Deense beleid op gebied van leefstijl en preventie, inspirerende werkbezoeken bij succesvolle initiatieven en counterparts, plenaire werk- en discussiesessies tussen de deelnemers onderling en keynote sprekers.

Thema
Centraal in het debat op reis staat de vraag, hoe gezondheid en preventie dieper ingebed kunnen worden in alle facetten van onze samenleving. Waar zetten we gezamenlijk op in, als het preventiebudget daadwerkelijk veel groter wordt? Hoe bundelen we de vele mooie initiatieven die er zijn? Wat nemen we mee van de sprekende Deense voorbeelden op reis?

PE punten
Coincide is een door NRTO geaccrediteerde onderwijsinstelling. Aan dit programma zijn 14 PE toegekend.

Doelgroep
We zorgen voor een krachtig en gebalanceerd deelnemersveld, bestaande uit zo’n 45 deelnemers van experts, trekkers en sleutelpartijen van leefstijl preventie in Nederland. Deelnemers vertegenwoordigen onder anderen gemeenten, het onderwijs, ziekenhuizen, GGD, sport, ggz, ouderen, onderzoek en de werkgevers.

Heb je interesse in deelname of meer informatie, neem dan contact met ons op!
Mail naar marleen.vanessen@coincide.nl