PROGRAMMA STUDIEREIZEN

Dé alomvattende oplossing bestaat natuurlijk nergens, maar in Finland en Catalonië vinden we wel relevante bouwstenen. Tijdens de studiereizen gaan we op werkbezoek naar inspirerende zorglocaties, inclusieve wijken, innovatieve zorgorganisaties en burgerinitiatieven. We bezoeken twee compleet verschillende systemen: wonen en zorg is in Catalonië meer een taak voor de familie en het sociale netwerk, terwijl de burgers van Finland primair op de overheid vertrouwen. In Finland vergrijst de populatie sneller dan bij ons, maar de kosten zijn lager mede door inclusieve wijken met intergenerationele huisvesting. Catalonië heeft de hoogste levensverwachting van de EU, maar drie keer minder 80-plussers doen een beroep op institutionele zorg dan bij ons, vooral door de radicale inzet van mantelzorg en burgerinitiatieven.

 

Studiereis Finland
22-24 september 2021
Vertrek 22 september om 09:50 vanaf Amsterdam Schiphol naar Helsinki
Aankomst 24 september om 19:45 op Schiphol

Inclusieve wijken
Arabianranta en Jätkäsaari zijn inclusieve wijken op basis van duurzaamheid en met een hoge kwaliteit van gedeelde voorzieningen en openbare ruimte. Interessant is het intergenerationeel wonen in de “Generations Blocks”. Uitgangspunt is de “Helsinkimix” waarbij inkomensgroepen worden gemengd op basis van privaat-publieke samenwerking. Lapinjärvi, net buiten Helsinki, is een seniorenvriendelijk dorp met levensbestendige woningen.

Sociale Innovatie
De Active Senior Association is een succesvol burgerinitiatief die twee grote woongemeenschappen voor senioren – Kotisitama en Loppukiri – heeft ontwikkeld en bezig is met de derde locatie. Eigenaar is een private corporatie waar de bewoners aandeelhouder van zijn. Bewoners dragen actief bij aan de zorg voor elkaar en voor de buurt.

Samenwerking
De gemeente Helsinki is zowel corporatie, zorgaanbieder als beleidsmaker. Ze zijn ontwikkelaar en eigenaar van woonzorgcomplexen en zorgvastgoed. Het lukt om intramurale zorg te voorkomen en ze zijn succesvol in “housing first”. We spreken bestuurders, ook over de huidige hervorming waarbij de regio’s versterkt worden ten opzichte van het rijk en gemeente.

Zorginnovatie
Het Kantula Care Center in Helsinki is een zorg- en welzijnsorganisatie voor ouderen met en zonder dementie. Ze staan bekend om hun innovatieve oplossingen. Ook innovatief zijn de “healthstations” zoals integral Kalasatama en Vuosaari waar zorg en welzijn worden geïntegreerd.

 

Studiereis Catalonië
3-5 november 2021
Vertrek 3 november om 16:55 vanaf Amsterdam Schiphol naar Barcelona
Aankomst 5 november om 19:55 op Schiphol

Sociale innovatie
Catalonië is een voorbeeld van zelfsturing en burgerkracht, mede door de strijd tegen de centrale overheid. Zo verenigt de koepel Coopcat al 4000 coöperatieven, waaronder diverse initiatieven gericht op wonen, welzijn en zorg. En Movicoma is interessant als actie-onderzoek naar co-creatie en co-housing. We onderzoeken de kracht van informele zorg, die veel groter is dan bij ons, maar ook leunt op illegale arbeid en vrouwen onttrekt aan de arbeidsmarkt.

Innovatieve governance
Habitat3 is een “sociale actie innovatie bank” die voor zeer kwetsbare groepen betaalbare woningen acquireert, beheert en renoveert. Met een innovatief model van publiek-private samenwerking en financiering wonnen ze de World Habitat Award 2019, een internationale prijs voor innovatieve sociale huisvesting.

Technologie
i2Cat is een platform gericht op digitalisering van publieke diensten, zoals Vincles gericht op het sociale netwerk rondom ouderen. Tic Salut is verantwoordelijk voor alle zorg ICT in Catalonië, waaronder iSIS Cat gericht op de integratie van werkprocessen in zorg en welzijn.

Architectuur
Catalonië heeft gerenommeerde architectenbureaus, zoals RCR architecten die in 2017 de Pritzker prijs wonnen, de internationale “nobelprijs” voor architectuur. Zij ontworpen bijvoorbeeld de bibliotheek Sant Antoni met geïntegreerde seniorenwoningen. Een ander beroemd bureau, gespecialiseerd in de zorgsector, is PineArq. Hun moderne centrum Dolors Aleu breekt met conventionele ontwerpen voor ouderenzorg.

Integraal gezondheidsbeleid
Catalonië hanteert “Health in all policies” waarbij het gezondheidsbeleid een integrale verantwoordelijkheid is voor alle sectoren met het Interdepartementale Volksgezondheidsplan (PINSAP). Het beleid is gestart in 2014 en we horen over de implementatie en over initiatieven zoals COMsalut, gericht op de sociale determinanten van gezondheid.

Zorginnovatie
Badalona Serveis Assistencials is een consortium van een ziekenhuis, thuiszorg, wijkcentra en eerstelijnszorg. Ze bedienen 235.000 inwoners met een integrale keten van zorg en welzijn op basis van een geïntegreerd ICT-systeem en elektronisch patiëntendossier. Innovatie van ouderenzorg en de zorg aan migranten zijn belangrijke thema’s. Interessant is ook Sabadell, een integraal zorginitiatief tussen eerste lijn en welzijnsprofessionals.